قطب الدين محمود بن ضياء الدين مسعود الشيرازي
83
درة التاج ( فارسى )
مصوّرى كى : عروسان صور محدثات مركّبات از معادن ، و حيوان ، و نبات . - بيمن « 1 » مصاهرت دادن با هيولى از حجلهء « 2 » امكان بعرصهء وجود توانستند خراميد - كى : يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ . مقدّرى - كى جرمى منوّر در جسمى مدوّر مركوز كرد ، و آن را واسطهء قلّادهء جندين جواهر زواهر و درر درارى گردانيد ، تا نظام « 3 » امور ممالك سماوىّ - و مسالك ارضىّ بر تقدير ادوار - و اوضاع او مقدّر شذ ، و استمرار انقلاب منقلبات - و استقرار ثبات ثابتات بتباين آثار - و اضافات ، و تشابه انوار - و افاضات او مصوّر گشت ، هم اوضاع علوّيات به او منوط ، [ ( و هم حركات سفليّات به او مربوط ، ) ] و هم حدود رجوعات - و استقامات « 4 » به او محفوظ ، و هم مقادير بطؤها - و سرعتها به او مضبوط ، قرب - و بعد اجرام در نطاقات « 5 » به او منتظم ، و اختلاف اشكال بدر - و هلال ، و ما بينهما من سائر الأحوال به او ملتئم ، انارتش نفى ظلمات را از جهات متعيّن ، و اضاءتش حركات حيوانات را در جهات مستلزم ، حرارتش حركات عناصر متضادّ را مقتضى ، و انعكاس شعاعاتش امتزاج موادّ كون - و فساد را مستدعى ، حركتش : در طول علّت امتياز ليل - و نهار ، و انفصال « 6 » زمان حركت - و تعب از وقت سكون و قرار ، و در عرض سبب تجدّد احوال - و تبدّل فصلهاء سال ، و در سمك موجب اختلاف اهويه - و اماكن ، و تفاوت طبايع مساكن : در آفاق - و اقطار ، - و برارى - و بحار ، بمسامته مفيد تحليل بخار [ ( و ) ] جزر انهار - و تولّد جبال - و رمال - و نضج ثمار ، و بمزايلت سبب انعقاد بخار - و نزول امطار ، و نداوت اجسام ، و تكاثف اشخاص ، و بتوسّط « 7 » ميان هر دو علّت استواء « 8 » ازمنه - و اعتدال امكنه ، و نشو ناميات
--> ( 1 ) - همين - م . ( 2 ) - از محلّه - م - او با هيولى از حجلهء - ظ . ( 3 ) - با نظام - اصل . ( 4 ) - استقامت - م . ( 5 ) - نطافات - اصل - ط - نظافات - ه . ( 6 ) - از اينجا تا صفحهء 26 نزديك : ( قوله : دليل ششم ) از نسخهء « م » افتاده است . ( 7 ) - بتوسط استواء - اصل . ( 8 ) - استوار - ط . ه .